Wat is de 3DBAG? De 3D-kaart van Nederland

De 3DBAG is een openbare kaart waarop bijna elk gebouw van Nederland als 3D-model staat: ruim tien miljoen panden, met hun hoogte en de vorm van hun dak. Hij wordt gemaakt door de 3D-geoinformatiegroep van de TU Delft, samen met 3DGI, en hij knoopt twee bestanden aan elkaar die er al waren: de BAG, waarin van elk pand de omtrek en het bouwjaar staan, en de AHN, waarin de hoogte van heel Nederland met een laser is gemeten. De gegevens zijn gratis en open (licentie CC BY 4.0), en je kunt je eigen huis erin opzoeken.

Wij werken er elke dag mee. De plattegrond uit een woningadvertentie vertelt ons waar de kamers zitten, de 3DBAG vertelt ons wat daarboven zit. Samen leveren ze een huisje zoals het onderstaande: een woning met een meerhoekig dak.

Twee bestanden, op elkaar gelegd

De BAG: waar de gebouwen staan

De BAG is de Basisregistratie Adressen en Gebouwen. Gemeenten houden hem bij. Er staat van elk pand in Nederland een omtrek in, plus het bouwjaar, de oppervlakte en of het er nog staat. Het is een platte kaart: je ziet de vorm van het gebouw van bovenaf, als een vlek. Hoe hoog het is, staat er niet in.

De AHN: hoe hoog alles is

Het Actueel Hoogtebestand Nederland is wat de naam belooft. Vanuit een vliegtuig wordt met een laser het hele land afgetast. Elke puls kaatst ergens op terug en levert één meetpunt met een hoogte. Weilanden, dijken, bomen, daken: alles wat buiten ligt, komt terug als een wolk van losse punten. Om de zoveel jaar wordt er opnieuw gevlogen.

Alleen: punten zijn nog geen gebouw. Wie alleen die wolk ziet, weet niet welk punt bij welk huis hoort.

De 3DBAG: de knoop tussen die twee

Daar zit de vondst. Neem de omtrek uit de BAG, pak alle laserpunten die daarbinnen vallen, en zoek in die punten de platte vlakken. Wat je overhoudt is een gebouw met wanden en met een dak dat loopt zoals het in het echt loopt. Dat gebeurt volautomatisch, voor het hele land in één keer, en het wordt opnieuw gemaakt zodra er nieuwe gegevens zijn.

LoD1.2, LoD1.3 en LoD2.2: hetzelfde huis, drie keer

Je huis zit er in drie uitvoeringen in, van grof naar fijn. Die detailniveaus heten levels of detail:

• LoD1.2 is een blok. Je huis krijgt één hoogte en een plat bovenvlak, alsof er een schoenendoos overheen is gezet.
• LoD1.3 is hetzelfde blok, maar opgedeeld. Staat er een lagere aanbouw achter, dan krijgt die zijn eigen hoogte. Nog altijd vlak van boven.
• LoD2.2 is het echte dak: schuine vlakken, een nok, een wolfseind, een dakschild dat maar aan één kant afloopt.

Voor ons is alleen die laatste bruikbaar. Een doos met een plat vlak erop is geen huis dat je herkent.

Hoe wij de 3DBAG gebruiken voor jouw dak

Wat wij maken, leunt op twee bronnen die elkaar aanvullen. Uit de plattegrond van de woningadvertentie halen we de binnenkant: buitenmuren, binnenmuren, deuropeningen, raamopeningen en trapgaten. Wat er boven de bovenste verdieping gebeurt, staat er niet in. Een plattegrond is nu eenmaal plat.

Daarom leggen we de dakvorm ernaast. We kijken hoe het dak van jouw pand loopt, waar de nok ligt, hoe steil de vlakken staan en waar het dak over de gevel heen steekt. Die vorm zetten we op de bovenste verdieping, en de muren die het schuine dak raakt, snijden we schuin mee af. Zo lijkt het huisje op het huis waar je langsloopt, en niet op een blokje met een puntje erop.

Wat daarbij hoort:

• Het blijft een benadering. De grote vorm klopt: schuin of plat, hoge kant links of rechts, wolfseind of niet. De kleine dingen maken we eenvoudiger, want die printen slecht op deze maat en ze leiden af.
• Bij een appartement laten we het dak weg. Daar wonen de buren boven. Hoe zo'n model er dan uitziet, staat bij een miniatuur van je appartement.
• In de viewer staat het dak eerst uit. Je kijkt recht op de kamerindeling, zodat je vooraf kunt beoordelen of die klopt; met de knop Toon dak zet je het dak erop en bekijk je de vorm.

Waar de 3DBAG niet nauwkeurig genoeg voor is

Eerlijk is eerlijk, en dit hoort erbij:

• Het is een momentopname. De laserpunten zijn ooit gevlogen. Heb je daarna een dakkapel geplaatst of een aanbouw laten zetten, dan zit die er nog niet in. Bij nieuwbouw kan het huis er in het echt al staan terwijl het nog niet is ingemeten.
• Het ziet alleen de buitenkant. Geen kamers, geen binnenmuren, geen verdiepingen: de laser komt niet naar binnen. Daarom hebben wij die plattegrond nodig. Ben je hem kwijt, dan helpt de plattegrond van je huis opvragen.
• Dunne en kleine dingen verdwijnen. Een schoorsteen, een antenne, een smalle dakrand: daar vallen te weinig meetpunten op om er iets betrouwbaars van te maken.
• Bomen zitten in de weg. Hangt er een grote kastanje over je dak, dan komt een deel van de punten van de boom en niet van de dakpannen.
• Eén pand is niet één woning. Een rij huizen of een flat kan in de BAG als één gebouw staan. Welk stuk van dat dak bij jouw voordeur hoort, volgt uit de plattegrond en niet uit de 3D-kaart.

Kortom: het is geen opmeting van jouw huis, maar een reconstructie van een heel land tegelijk. Knap werk, en tegelijk de reden dat wij je het model eerst laten zien voordat je iets bestelt.

Je eigen pand in 3D bekijken

Leuk om te doen en het kost niets:

1. Ga naar de viewer van de 3DBAG.
2. Zoek je adres op.
3. Kantel de kaart, dan komen de gebouwen overeind.
4. Wissel tussen de detailniveaus en kijk wat er met je dak gebeurt.
5. Klik je pand aan voor de gegevens die eronder zitten, zoals het bouwjaar uit de BAG.

Kijk wel of je het juiste pand te pakken hebt: bij rijtjeshuizen zit jouw deel soms in hetzelfde blok als dat van de buren. Klopt er iets niet, dan weet je nu waarom.

Van open kaart naar iets in je hand

De 3DBAG is data. Mooi om doorheen te draaien, maar je kunt hem niet vasthouden en niet weggeven. Wij maken uit dezelfde soort gegevens wel iets tastbaars: jouw woning als 3D-print van ongeveer 15 centimeter breed, met het dak erop en elke verdieping als een los deel. Pennetjes zorgen dat de stapel niet verschuift. Til er een af en je ziet de indeling liggen: binnenmuren, deuropeningen, raamopeningen en de trapgaten. Geen meubels, geen metselwerk. Wit of een andere kleur, en bij een paar kleuren komt er een kleine meerprijs bij. Een berging, schuur of carport vink je erbij aan, een kelder ook; die telt dan als extra verdieping. In de bodem staat www.huisinhetklein.nl gegraveerd, en op de rest van het huisje staat niets.

Het bekijken kost niets en er komt geen account aan te pas. Je plakt de link van de woningadvertentie, bijvoorbeeld die op Funda, en na ongeveer een minuut staat je woning te draaien op je scherm. Dat werkt zolang de advertentie online staat en er een plattegrond bij zit. Wij printen zelf, in Nederland, met software die we zelf geschreven hebben. Er verzint geen AI iets bij: het is rekenwerk op de plattegrond en op de 3D-gegevens, zoals uitgelegd bij zonder AI. Hoe de bestelling verder loopt, lees je bij hoe het werkt.

De meeste vragen hierover gaan over het dak: klopt het wel, en wat als mijn huis verbouwd is.

Doe het eens naast elkaar: open de viewer van de 3DBAG en kijk hoe jouw dak daar getekend staat, en plak daarna de link van je eigen woning bij ons. Het kost je een paar minuten, en je ziet meteen hoe goed Nederland zichzelf heeft ingemeten. Bevalt wat je ziet, dan staat hetzelfde dak straks op je boekenplank.